Kategoriarkiv: Friluftsliv

Tur: Ryggen mellom Vogga og Røsebotn

rygg-vogga-rosebotn-035Med turen til Røsebotn har du investert vel 3 timar på tur utan at du har kome deg i posisjon til å nyte utsikt over vestlandsnaturen. Mitt råd er at du investerer 1 time til på å koma deg opp på ryggen som går mellom Røsebotn og Vogga (inst i Friksdalen). Frå 1420 moh har du god utsikt rundt deg.  Om du vil nærare Vogge- og Myrdalsbreen er dei 15-20 minutt unna.

For å kome opp på ryggen føresler eg at du går inst i Røsebotn og finn skråninginga som skråar i sørleg retning opp til heimste del av ryggen. Når du kjem opp, kan du ta ein titt ned i Vogga før du følgjer dyrerekkje framover til du endar opp i lav og stein etter kvart som du nærmar deg målet. I sør til sørvest ser du mot Blankavatni under Kjeringafjell (1314 moh) og Kaldekletten (1320 moh). I vest ser du ned i Vogga, Voggevatnet og bort på Friksdalseggi (1455 moh). Bak dei ser du Hest (1360 moh) og Stav (1458 moh). I nord ser du Skarholten (1543 moh) samt Vogge- og Myrdalsbreen med det høgaste punktet på 1570 moh. I aust har du Røsebotn med Svolsetfjellet. I tillegg kan du på ein godversdag sjå inn i Hurrungane, mot Kaupanger, øvre Sogndal, Øvstedalen, Fjærlandsete og Lusaskard.

Turen opp på ryggen er delt i fem deler:

  1. Fram Henjadalen til Filvelshola (Flotande) og Flyane
  2. Flyane til Nyastøl
  3. Nyastøl til Friksdal
  4. Friksdal til Røsebotn
  5. Røsebotn og opp på ryggen

Tur: Røsebotn

rosebotn-036Frå stølsområdet i Friksdal kryssar du Friksdøla på brua like nordom stølen. Framover dalen følgjer du eit dyrerekkje (dyresti) til du kjem til elva Røsebotna som kjem ned frå Røsebotn. Du skal berre opp ca 100 høgdemeter i høve stølsområdet. Turen fram går i slak motbakke. Stien er tydeleg, men forsvinn delvis i dei korte, blaute parti.

Når du er komen fram til elva Røsebotna, kryssar du ikkje elva. Du skal følgje dyrerekkje opp lia på høgre side (austsida). Bit deg merke i 2 store steinar som ligg til høgre for elva, øvst i lia, mot himmelen. Bruk steinane som målet for oppstiginga. Stien blir mindre tydeleg og så godt som forsvinn halvveges oppe i lia.

Når du oppkomen, finn du eit dyrrekkje du kan følgje innover til botn av dalen. Liene på begge sider inviterer til turar opp for å få betre utsikt. Ryggen i vest endar opp på 1420 moh og gir deg i tillegg til utsikt over Røsebotn ut mot Friksdalen, utsikt over Vogge-, Myrdalsbreen, Voggevatnet samt indre del av Friksdalen kalla Vogga. På ein godvers dag ser du til Hurrungane.

Brukar du sykkel til Flya, må du rekne at turen til Røsebotn tek minst 3 timar ein veg.

Turen til Røsebotn er delt i fire deler:

  1. Fram Henjadalen til Filvelshola (Flotande) og Flyane
  2. Flyane til Nyastøl
  3. Nyastøl til Friksdal
  4. Friksdal til Røsebotn

 

Tur: Njøsadalen rundt

000 Njosadalen rundtNjøsdalen rundt er ein tur på vel 20 km som er fullt mogleg å gjennomføre på ein helgedag eller langkveld om sommaren. Du må rekne med 5 til 7 timar alt etter tempo og pausar. Det viktigaste er at du ikkje set ut i eit forrykande tempo. Ikkje minst er det viktig å ha med seg nok næring i sekken, vatn og ekstra klede. Det er kjøligare på toppane.

Det er fritt val om du vil starte på Njøs eller på Kvålen. Eg gjekk turen heimanfrå via Kvålen, til Haoahaug og Skagasete. Frå Kvålen skal du til du er oppe på Rjupeskar (Plassen har same namnet som den i Kleppa-området.) gjere unna ca 800 høgdemeter. Frå Rjupeskar er det eit slakara parti før toppen Lusaskard. Går du tidleg på året, kan du drikke opp og fylle flaska i dette partiet. Friskt smeltevatn er ikkje godt både og drikke og kjøle seg med. Oppe på Lusaskard passar det med første matpausen.

Etter matpausen går du i retning Øvstedalen og ned til Hottadalen, ei nedstiging på 270 høgdemeter. Dette er første gongen bremsane må skikkeleg på. Frå Hottadalen er det berre å følgje stien over Geitadalen til Tuftahaug. På Tuftahaug passar det med ein drikkepause slik at du kan fylle på flaska i Malinabekken. Bekken, eller oppkoma, finn du heimom det svarte selet/hytta. Ikkje fyll flaska frå bekken som renn forbi det eldste selet. Vatnet kjem frå ei tjørn og er ikkje tilrådeleg å drikke.

Etter at du har fylt flaska i Malinabekken, går du tilbake til det svarte selet/hytta. På baksida finn du starten på stien som tek deg i retning av Havrane. Etter kvart som du nærmar deg Havrane blir stien vanskelegare å følgje, men så lenge du held retningen mot Mjellhaugane og kryssar under lina kjem du til fremsta Havravatnet. I nordaust-enden, der vatnet renn ut i Øvstedalen, er det eit stort raudt merke på ein stein. Merket markerer starten på Moldbakken.

Opp Moldbakken har du meir enn nok med å studere vegetasjonen. Det er bratt. Eit stykke oppi skråar stien bortetter, over Havravatnet. I starten rasa yste del av stien ut vinteren 15/16, men det går greit å forsere. Stien går på kanten, over vatnet, så her er tipset å halde fokus rett fram. Pass på å ikkje stylke i småbusker som heng over kanten, men som har rota på andre sida av stien. Når det verste partiet er unnagjort, går du opp og ut av skogen. Det er like greit å halde retningen mot sør, like under Mjellhaugane. Bak horisonten finn du restane av Bergsete, ein støl som vart gitt opp. Ta ein god rast og matpause før du går sørover.

Det er sett opp skilt og merka med raudt på tre heilt til Hangsete. Første halvdelen av turen dit er i slakt terreng før du byrjar nedstiging i skogsgrensa. Det er her den lange bremseetappen byrjar og det er ikkje slutt før du står på Njøs. Om sommaren kan du helse både på sau og kyr på Hangsete. Rastar du der kan hestane etter ei tid verte litt nysjerrige på om du har noko godt med deg.

Frå Hangsete følgjer du stien ned på Bjørgahaug og tek Kidlestigen ned på Njøs. Bjørgahaug er vel verd ein stogg for å ta flotte utsiktsbilete og «sjølvies». Det kan vere lurt å tøyge ut litt før Kidlestigen og 300 høgdemeter ned på litt over 1 km distanse. Etter nesten 20 km på tur i varierande terreng, vil du merke den nedstiginga.

Tur: Bjørgahaug frå Sanden

Bjørgahaug-fra-Sanden-064Bjørgahaug er ein av dei mest populære turane i Leikanger. Turen blir som oftast starta på transformatorstasjonen på Njøs. Kidlestigen er bratt og til tider luftig. Er du mindre glad i å høgd og å forsere berg, kan det vere lurt å ta turen opp frå Sanden, ca. 400 meter frå Fatla-elva. Du kan parkere på stoppestaden på nedsida av vegen eller på oppstillingsplassen på oppsida av vegen. På sistnemnde står du ikkje i vegen for turistane i sesongen og slepp å krysse vegen til fots.

Du går nokre titals meter i retning Fatla før du tek av. I byrjinga følgjer du ein traktorveg, men forlet denne i den andre krappe svingen, der traktorvegen svingar tilbake i retning Fatla-elva. Her held du fram i retning Hermansverk på tydeleg sti. Etter kvart byrjar stigninga og du går i sikk-sakk opp lia. Det er ingen stadar som set deg på dei same utfordringane som Kidlestigen. Kven som helst kan gå her. Etter ca 1,5 km kjem stien saman med stien frå Njøs, like under Bjørgahaug. Der er det att ca 200 meter til Bjørgahaug, der du kan nyte utsikta eller halde fram turen vidare til Hangsete eller Våkeldahaug.

Nøyer du deg ikkje med det, kan du kan ta ein langtur til Skriki, eit fjell på vel 1.200 moh som ligg ved Øvstedalen i Fardal i Sogndal kommune. Du kan gå over Mjellhaugane eller Bergsete og ned Moldbakken til Havrane. Frå Havrane kan du gå ned til Tuftahaug eller Fadnastølen i Njøsadalen og gå ned Njøsadalen til Kvålen eller gå stien frå Fadnastølen heim til Njøs. Frå sistnemnde er det berre å gå ned vegen til forskningsstasjonen og tilbake til bilen du parkerte på Sanden. Hugs å ta med godt med niste og ver budd på å bli «knemøyre».

Skitur: Okslahaugane

Ski Okslahaugane 000

Skitur til Okslahaughane startar på Kleppa, vel 5 kilometer frå Sognefjordvegen. Frå Kleppa følgjer du løyper opp til Øvstestølen og fram til Damefall. Cirka 1 kilometer frå Damefall går du forbi stølen Stokksete på veg mot Kallbakk. I botnen av Kallbakk, bryt du nordover rett mot Fagreggi, ned til Aoreveitane. Dette er eit parti med myrer og ein del bekkar som kjem ned frå Okslahaugane og aust om Fagreggi. Om vinteren er desse snødekte så du finn nok av alternativ å gå opp til. Du kan gå rett på Fagreggi og litt over halveges oppe skråa mot Okslahaugane i aust. Du ser spora etter nokon opp mot Fagreggi litt til venstre for bilete over. Om du ser midt på bilete vil du sjå eit einsleg spor opp lia meir rett på Okslahaugane.

Okslahaugane er høgdedraget aust, eller til høgre, for Fagreggi. I bilete ser du til venstre, mot horisonten, Fagreggi. Ho er det høgste punktet i bilete. I midten av bilete ser du ei stor skavl som ligg ut over austsida av Fagreggi. Til høgre eller aust for skavlen strekker Okslahaugane seg. Toppen merka på kartet ligg på 868 høgdemeter. Oppe på Okslahaugane ser du inn i Skuledalen, under Kjeringafjellet. I nordvest ser du Kjeringasteinen. Snur du deg rundt har du ei flott utsikt over Hermansverk og Sognefjorden samt skiområda.

I motsetning til turar i retningen Kjeringafjell eller Fagreggi som går via Kallbakk og Rjupeskar, er erfaringa min med nordaustleg vind at den ikkje tek nede i Aoreveitane og opp til Okslahaugane. Eg gjekk i ly og det var først når eg nærma meg toppen at eg merka noko til vinden. Ei anna ulempe med vestsida av Fagreggi, Rjupeskar og Kallbakk er at svært ofte er snøen polert av vinden. Har det i tillegg frose til er det ikkje moro med ordinære tur/fjellski der. Eg har ete snø nokre gonger når skaren har festa sitt grep om skia. I dag fekk eg rapportert frå andre som sagl i området om parti med glassert skare. Der eg gjekk og sagl var det derimot rikeleg med snø og ingen glassert skare. Turen ned mot vest under Fagreggi til Aoreveitane gjekk i passeleg tempo i nysnø.

Turen til Osklahaugane er absolutt å anbefale når ein har gått lei av vinden på Kallbakk via Rjupeskar til Fagreggi. Det er eit lett terreng å sigle i.

Ski Okslahaugane 001

Tur: Nyastølen inn Eitrebotn til Kjeringafjell

Eitrebotn-Kjeringafjell-000Kjeringafjell kan nåast frå både Henjadalen og Kleppa. Frå vest når du Kjeringafjell frå Huksdalen. Stølen Nyastølen ligg rett under vestlia til Kjeringafjell. Eg har sett opp lia og for meg ser det ut til å vere den kortaste, og brattaste vegen opp. Vil du heller fordele stigninga over eit lenger stykke, vil det være naturleg å gå inn Eitrebotn.

På Nyastølen går du gjennom tunet og følgjer stiar/dyretrakk inn Eitrebotn. Nordom deg vil du ha Kaldekletten på 1360 moh og sørom Kjeringafjell på 1314 moh. Stiane/dyretrakka blir svakare og spredd innover botnen. Når du er innkomen, skal du gå opp på bandet mellom Eitrebotnen og Friksdalen. Når du ser ned i Friksdalen, snur du deg i sør-vestleg retning og går opp Kjeringafjell. Hovudelen av stigninga på turen tek du får inst i Eitrebotnet og opp Kjeringafjell.

Eit tips til rundtur er å køyre vegen i Huksdalen, fram til der tømmerbilane snudde, og parkere. Du følgjer vegen til endes til fots, går opp til Nyastølen, inn Eitrebotn og opp på Kjeringafjell. Returen går du i retning Discohola eller Fagreggi, ned til Dalsete og deretter ned til vegen i Huksdalen og tilbake til der du parkerte bilen.

Turen til Kjeringafjell er delt i to deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Nyastølen
  3. Nyastølen til Kjeringafjell. Bilete av denne delen av turen reknar eg med å få teke i 2015.

Tur: Nordtoppen av Stav

Stav nordspiss 023

Med utgangspunkt i Stavsete vil du ved å svinge nordvestover, opp lia mot Stavafjellet, kome til det eg anser for å vere den mest spektakulere oppturen i Leikanger.

Frå Stavsete  følgjer du eit rekkje/sti opp over mot Stavafjellet frå det vestlegast sælet. Omtrent halvveges opp i lia forsvinn det, men du held berre fram oppover. Den første knubben du går opp på ligg på 1168 moh og deretter er det å jobbe seg fram, i nordleg retning, til Stavafjellet på ca 1400 moh.

Her startar den store utfordringa. Mellom Stavafjellet og nordtoppen på Stav går det ei egg. Denne eggja er grensa mellom Leikanger og Balestrand kommune. Etter kvart som du nærmar deg Stav blir det smalare. Til slutt er det ca 4 meters breidd og loddrett ned på kvar side. På nordsida vil du kunne falle inn i Balestrand på snø. På sørsida ned i steinur. Her gjeld det å ha stålnerver og la tankane svive rundt noko heilt anna.

Eg gjorde nokre forsøk, men kom berre eit stykke inn på det smale partiet før det låste seg mentalt. Ein del av meg bad meg om å halde fram, men delen som styrte beina protesterte vilt og eg vart ståande frosen i ein posisjon. Det enda med at eg fann det best å setje meg ned og heller krabbe eit stykke tilbake. Det var heller ikkje hjelp at eg på veg tilbake til sikrare posisjon trakka på ei stor helle som balanserte og vippa litt. Restane av mot fordufta som dogg i sommarsol.

For oss med aversjonar mot visse typer høgder, fins det alternativ. Etter å ha sett området frå alle vinklar på mine turar, ser det ut til at ein i stadenfor å legge turen opp til Stavafjellet, kan ein halde seg nedom knubbane og gå inn sør om Stav og kome seg opp frå vestsida. Som du ser av bilete slepp du å gå på ei skarp egg:

Engjasete-Hella-039

Turen til nordtoppen av Stav via Stavafjellet er delt i tre deler:

  1. Etter vegen inn Huksdalen
  2. Stavsete
  3. Stavsete til eggja mellom Stavafjellet og Stav