Author Archives: Arild Bjørk

About Arild Bjørk

http://bjrk.no/

Versjonering

Som mange andre, både personar og verksemder, har eg flytta i hovudsak filene mine ut i skya. Var veldig skeptisk i starten, men etter kvart som eg har gjort meg kjent med tenstene, tryggleiken og personvernet dei tilbyr finn eg ingen grunn til å la være.

Ein av fordelene er at du i det minste har nokon til å ta vare på filene for deg. Tap av bilete og filer er ikkje eit ukjent fenomen om du ikkje sjølv har sett opp eit godt regime for ekstra kopiar.

Ein anna fordel er versjonering. Du kan få det til heime om du har eit systematisk oppsett som tek vare på kvar filversjon, men det krev meir av brukaren. I skya er det enkelt. Du treng ikkje setje opp eller gjere noko. Alt skjer automagisk. Når du lagrar i Office 365 eller Google Docs, vert den gamle versjonen lagt i versjonshistorikken. Oppdagar du seinare at endringa du gjorde ikkje var bra, er det berre å opne den gamle versjonen og hente innhaldet du manglar.

Office 365 tilbyr deg tilgang til dei siste 30 dagars versjonar, medan i Google Docs sitt format kan du hente fram fleire år gamle versjonar.

Office365 Personal versjoneringGoogle Docs versjonering

Advertisements

Tur: Hest via Kvinnedalen og Vassvarden til Hella

Hest til Hella 0Om du er lei av å gå frå Hest, nordover til Midteggi og sørspissen av Stav, for å gå ned Troeggi til Vassvarden, kan turen ned i Kvinnedalen og opp på Vassvarden vere eit alternativ. Turen passar best på seinsommaren, seint i august, september eller i oktober. Snøen er smelta og vassføringa er mindre. Det vert enklare å ta seg tørrskodd over elva Kvinna.

Bilete til høgre viser Hest litt til høgre av midten på bilete. I midten av bilete ser ein ned i Kvinnedalen. Frå toppen og varden går du i sørleg retning og svingar vestover, ned i Kvinnedalen. Turen ned er oversiktleg og grei. Med godt ver har du heile tida oversikt over kor Vassvarden er. Du skal sikte deg inn mot ei lite stykke nordom varden. På vegen ned frå foten til toppen av Hest passerer du i nærleiken av Soleihaugen på veg ned mot Gamlestølen. Ver merksam på at det er eit sæl på vestsida av Kvinnedalen. Det er Nyanstøl. Dit skal du ikkje, med mindre du har lyst til å tape og vinne att 100 ekstra høgdemeter.

I dag er Gamlestølen berre ein plass, eit litt større og flatare område, nede i Kvinnedalen. Tittar du på bilete over vil du sjå ei naturleg «line» i terrenget som peikar inn i dalen. Føl du lina, tek ho deg ned til området ved Gamlestølen (midt i bilete), der du skal krysse elva Kvinna. Ved lite vassføring er det enkelt å finne steinar å stige på, for å kome over. Ved høgare vassføring, må du leite litt etter den beste plassen å krysse.

Etter kryssinga av elva er det berre å jobbe seg opp lia til Vassvarden. Du må hente inn vel 200 høgdemeter før du er oppe. Turen er totalt sett ein grei tur å ta ein gong. Du får i det minste litt merksemd frå sauene i området. Men om du verdset ei naturoppleving, får du mykje meir att for å ta turen frå Hest, nordover til Midteggi og sørspissen av Stav, for å gå ned Troeggi til Vassvarden.

Eg har ikkje gått turen med kamera og teke bilete. GPS-spora i bileta frå Google Earth saman med bilete eg tok frå Vassvarden mot Hest, gir eit godt innblikk i korleis terrenget og eit inntrykk av turen.

Gjensyn med kontrollert mappetilgang

WDef00No har eg prøvd å ha kontrollert mappetilgang aktivert ei stund. Erfaringane mine får meg til å tvile sterkt på kor god oversikt Microsoft har over «snill» programvare.

Mitt inntrykk er at kontrollert mappetilgang reagerer oftare enn forventa. Kontrollert mappetilgang reagerer ofte på det du allereie har installert. Installerer du ny programvare kjenner ikkje kontrollert mappetilgang installasjonsprogramvaren og nektar å legge ikon på skrivebordet eller gjere endringar i dei kontrollerte områdene.

Eg trur ikkje dette er ei god oppleving for brukaren. Opplever ein noko som masande og plagsomt, vil ikkje bli brukt. Då vil ikkje Microsoft nå målet med å betre beskytte brukaren.

Vel du å aktivere kontrollert mappetilgang er mine råd:

  • Når du har aktivert kontrollert mappetilgang, start og bruk programvare og spel du nyttar for å sjå kva som sler ut. Det som sler ut legg du inn på lista over godkjent programvare/app.
  • Når du skal installere ny programvare eller spel, slå av kontrollert mappetilgang ved installasjon. Etter installasjonen, slå på kontrollert mappetilgang og test om det reagerere på bruk av det du installerte. Om reaksjon, må den/dei aktuelle programvarefilene inn på lista over godkjent programvare/app.

Kontrollert mappetilgang

WDef00I siste oppdateringa av Windows 10, har Microsoft fått på plass «kontrollert mappetilgang» i Windows Defender. Formålet er å beskytte dine data (dokument, bilder, musikk osv.) mot skadevare som krypterer dine filer om du er uheldig og klikkar på vedlegg i e-post som inneheld slikt. Det er fleire ting ein må vere obs på.

For det første er ikkje kontrollert mappetilgang aktivert som standard i Windows 10. Du må aktivere det via Windows Defender Sikkerhetssenter -> Virus og trusselbeskyttelse -> Innstillinger for virus- og trusselbeskyttelse -> Kontrollert mappetilgang -> På

For det andre skal Microsoft ha oversikt over «snill» programvare, men har ikkje full oversikt. Kanskje det er for tidleg. På min PC kjente ikkje kontrollert mappetilgang til:

WDef04

Windows Defender protesterte ikkje på IrfanView på laurdag. Dagen etter (søndag), når eg skriv innlegget og skulle gjere klar nokre ekstra bilete, var IrfanView ikkje OK lenger. Vonar det er ein «barnesjukdom». Det er synd om kontrollert mappetilgang ikkje blir til å lite på.

Du bør aktivere kontrollert mappetilgang, men for dei som spelar er det lurt å sjekke om alle spela som lagrar til dei beskytta områda blir godkjent. Det er synd å tape god framgang i eit spel fordi det ikkje blir godkjent. Windows Defender endrar ikkje statusen til spelet om du legger spelet til som godkjent app, medan det køyrer.

 

ATA Secure Erase

Etter kvart som eg fornyar maskinparken, må eldre maskiner seljast. Maskina for salg hadde SSD og hadde vore mi primære maskin. Eg fjerna alle filer og sørga for optimalisering av disk (TRIM).

Eg sjekka i etterkant om eg kunne finne att filer eg hadde sletta etter optimalisering. Forsøket viste at bileta som vart funne var i hovedsaken små versjonar av dei orginale bileta. Derimot var det haugar med andre filer vart funne. Det var bankutskrifter mv. Slikt vil eg ikkje skal gravast fram av andre.

SSD har, for å utjamne slitasje, ei virtualisering mellom tradisjonelt hard disk-lag og lagringsceller. Cellene på ein SSD har eit avgrensa liv, nett som eit batteri til berbare PCar. Etter x antall skrivingar er det slutt. Har du fylt opp 90% av SSDen vil dei siste 10% bli «hamra» med alle endringane. Når du køyrer eit tradisjonelt program for å viske gamle magnetiske hard diskar, vil logikken i SSDen prøve å jamne ut skrivinga til cellene på SSDen. Risiko er at dei 90% som ikkje har vore hamra med endringane er dei cellene som blir overskrivne. Restane som ligg att i resterande 10% kan ein finne att.

Løysinga for SSDar er å gjennomføre ATA Secure Erase. Støttar systemet dette, blir det sendt ein kommando som sørger for å nullstille alle celler inkludert dei som er sett i reserve.

Eg nyttar Parted Magic. Eg reinstallerte Windows 10, sletta alt gamalt, med alle oppdateringa. Installasjonen vart sikra med CloneZilla. Deretter gjennnomførte er ATA Secure Erase og la tilbake Windows 10 eg hadde lagra rett før.

PhotoRec var køyrt for å forsøke å hente fram kjente filer som eg visste kunne ligge i ledige områder på SSDen. Eg testa ca 80 GB av ein SSD på 250 GB og ingen av mine gamle filer blei funne. Før kunne eg finne masse, no fann eg ingen ting av mine filer. Nullstillinga som skjer med ATA Secure Erase fungerte. Ergo rådet for SSDar er ATA Secure Erase og ikkje tradisjonell overskriving.

Er passorda dine velbrukte?

I byrjinga av august 2017 var tenesta haveibeenpwned.comnyheitene att. Mannen bak, Troy Hunt, har samla 320 million kjente passord frå ulike lekkasjar du kan kontrollere dine mot. Problemet er at det aldri er lurt å teste passord i aktiv bruk på slike sider. Du blir åtvara mot det og i bloggen. Det er lite interessant å teste gamle, utgåtte passord som er endra. Det som er spanande er om passord ein har i bruk er velkjente.

Det fins ei løysing: Du må konvertere passordet til ein SHA-1-hash, ei matematisk einvegs-kalkyle som representerer passordet som ein verdi på 160 bits. Passordet kan ikkje gjenskapast basert på denne verdien. Passord som ikkje er i databasen kan difor ikkje bli avslørt ved testing. Til konvertering kan du bruke Quickhash GUI, som er fritt tilgjengeleg og kan køyrast utan installasjon. Start Quickhash GUI og gjer som følgjer:

  1. Klikk på fana Text
  2. Klikk på SHA-1 i (Hash) Algorithm
  3. Skriv inn passordet utan linjeskift i feltet Text Hashing
  4. SHA-1-hashen finn du nede i den mørkegrå boksen.
  5. Merk og kopier SHA-1-hashen til tekstboksen på sida https://haveibeenpwned.com/Passwords
  6. Klikk på pwned?
  7. Skift passord som er kjente på tenestene dine!

haveibeenpawned256

Julenissen er eit passord du ikkje skal satse (eller tru) på. Sjølv er eg tilhengar av kaos, men orden i kaoset.

PS! Du kan i tillegg sjekka SHA-1-hashen her: https://hashkiller.co.uk/sha1-decrypter.aspx.

Tur: Okslahaugane

Stokksete til Okslahaugane 043Frå skiltet og turposten til Syril på Stokksete held du fram nordover og kjem deg opp til den skarpe svingen under Kallbakk. Her skal du ned i Aoreveitane. Det er ikkje merka sti å gå etter Når du står nede i Aoreveitane, siktar du mellom tredje og fjerde haugen aust for Fagreggi. Du skal skimte eit berg der oppe som du skal opp på. Hald retninga mot den fjerde haugen aust for Fagreggi. Oppgangen startar like under den.

Først bekken er grei å oppdage og krysse. Småskogen tettar seg til, men gå rundt på vest/venstre sida før du held fram mot den fjerde haugen. Neste bekk skal kryssast akkurat der den svingar frå nord til aust. Går du feil og kjem for langt aust, følgjer du berre bekken vestover til han kjem ned frå nord. I svingen vil det vere eit dyrerekkje som du skal følgje opp gjennom skogen. Halvveges oppi må du ut på myr og jobbe deg opp til berga eg nemnde. Etterkvart vil skogen minske og bli borte slik at du nyte utsikta.

Oppe på nedre Okslahaugane ser du Kjeringafjell, Kjeringastein og Sevi samt inn mot Skuledalen. Sikte deg inn mot Kjeringasteinen, som står oppi fjellet bak Fagreggi, og gå mot den i forholdsvis slake området. Når det byrjar å stige godt igjen, kan du finne eit berg å raste på og nyte niste, utsikt og friskt smeltevatn.

Turen er delt i to:

  1. Stokksete etter skiløype
  2. Stokksete til Okslahaugane

Bileta er teke med eit action-kamera.